Een wijsheid om te onthouden: schoonheid door olijfolie

Olijfolie is een bron van schoonheid

Olijfbomen worden als sinds mensenheugenis door mensen verbouwd. Men denkt dat de boom oorspronkelijk uit Zuidwest-Azië komt, en van daaruit is verspreid naar Egypte, Griekenland en de Griekse eilanden, en ten slotte naar Zuid-Italië en Sicilië. 

Wij weten dat de Griekse koloniën van Magna Grecia werden gesticht tussen het einde van de achtste eeuw v.C. en het begin van de zevende eeuw v.C., wat betekent dat de verbouw van olijfbomen in Italië waarschijnlijk van deze periode dateert. Bovendien werd er door Fenicische zeevaarders gehandeld in olijfolie, dat “vloeibaar goud” werd genoemd.

De Etrusken en Umbriërs hielden zich al in de zesde eeuw v.C. bezig met het kweken van olijfbomen (de gecultiveerde olijfboom). De Etrusken waren gretige consumenten van olijven, zoals wij kunnen afleiden van de stenen die gevonden zijn. Archeologische vondsten zoals kleine kruiken en flesjes wijzen er echter op dat zij de olie ook gebruikten voor het maken van cosmetica

Er bestaan verschillende legendes over de oorsprong en verspreiding van de olijfboom. Eén van de bekendste legendes is die over de strijd tussen Poseidon en Athena om het bezit van de Akropolis. Zeus maakte een eind aan de strijd door te beslissen dat degene die iets nuttigs aan de mensheid zou geven, de winnaar zou zijn. De godin zegevierde: zij liet de eerste olijfboom ontspruiten. Een andere legende vertelt dat de herder Aristeo op zijn reizen door Thessalië, Arcadia, Sicilië en Sardinië de bevolking van dit Mediterrane gebied de geheimen over het kweken van deze boom onthulde.

Al sinds de oudheid wordt olijfolie niet alleen gebruikt als voedingsmiddel, maar ook als geneesmiddel, bijvoorbeeld om wonden te verzachten of te desinfecteren, en zelfs nog vaker als schoonheidsmiddel: om parfums, crèmes, zalven en balsems te bereiden, om de huid te verzachten, en om het lichaam te masseren, te verfrissen en mee in te smeren.

De geschiedenis van het gebruik van olijfolie voor de bereiding van cosmetica gaat duizenden jaren terug. De Egyptenaren, die het als een geschenk van de goden beschouwden, gebruikten het om antirimpelcrème te maken. Zij mengden het met melk, jeneverbessen, was en wierookkorrels en smeerden dit mengsel op de huid om haar mooier, zachter en frisser te maken.

In Griekenland gebruikte men olijfolie voor lichaamsverzorging, hygiënische verzorging en lichaamsmassage. In zijn gedichten de Ilias en de Odyssee schreef Homerus niet alleen over de olijfboom en zijn vruchten, maar ook over de toepassingen van olijfolie; bijvoorbeeld als Helena verhalen aan Odysseus vertelt, terwijl ze hem wast en insmeert met olie of als Odysseus aan de Phaiaken vertelt hoe Circe hem waste en rijkelijk met olie insmeerde om zijn vermoeidheid te verdrijven.

Atleten wreven hun lichaam in met olijfolie om hun spieren op te warmen of te voorkomen dat hun tegenstanders zich vast konden pakken. Denk ook aan de Apoxymenos (een jongeman die zijn lichaam schoon schraapt); het beroemde standbeeld van Lysippos dat een atleet voorstelt die het zweet van zijn lichaam haalt na de wedstrijd.

Ook in Rome werd olijfolie gebruikt als basisgrondstof in zowel voedingsmiddelen als in cosmetica. De Romeinen verplichtten de door hen onderworpen volkeren een jaarlijkse belasting te betalen in de vorm van olijfolie. Zij verbeterden de conserveringsmethoden en maakten nieuwe instrumenten voor het persen, die ervoor zorgden dat de olijfpitten niet stuk gingen tijdens het persen.

In zijn Georgica (II regel 86) beschreef Vergilius al verschillende soorten olijven: “orchades et radii et amara pausia baca..”, “die ovale, lange pausia met de enigzins bittere vrucht ..”. Horatius prijst in een van zijn satires de uitstekende olijfolie van Venafro, en Cato, Columella en Gaius Plinius de Tweede roemen de verschillende kwaliteiten van deze boom. Tijdens de periode van het Romeinse Keizerrijk werd de Umbrische olijfolie die naar Rome werd gezonden vanuit "de haven van de olijfolie” Otricoli, een stad in Zuid-Umbrië, alom geprezen.

Olijfolie werd in de Romeinse keuken gebruikt als dressing voor verschillende gerechten, als ingrediënt van heerlijke recepten en ook om de olijven in te bewaren die gewoonlijk aan het begin van de maaltijd werden gegeten. Olijfolie speelde ook een belangrijke rol bij de bereiding van cosmetica: het vormde de basis voor parfums, zalven, en, zoals Ovidius schrijft, voor ontharingscrèmes voor vrouwen. Het was, samen met de essences van rozen, nardus en jasmijn, een onvervangbaar ingrediënt voor massageolie. Daarnaast werd het gebruikt om de tanden wit te houden en het lichaam te reinigen: tijdens langdurige schoonmaaksessies werd de huid ingesmeerd met olie en zand en dat werd er met een speciaal instrument (strigil) weer afgeschraapt.

De Romeinen hadden in die tijd nog geen zeep. Men zegt dat dit door Julius Caesar mee naar Rome werd genomen na de verovering van Gallië. De oorspronkelijke formule met vet en as werd later vervangen door die met olijfolie. Dit werd ongetwijfeld bevorderd door de aanwezigheid van olijfbomen en natuurlijke soda in het gehele Mediterrane gebied. In de Metamorphosis van Apuleius werden reinigingsmiddelen echter nog gemaakt met water en olie: "…vapore recreati calidaque perfusi et oleo peruncti…" (IV, 7)

Deze ervaringen uit de oudheid zouden op zich al voldoende moeten zijn om ons ervan te overtuigen dat olijfolie niet alleen moet worden gebruikt voor de bereiding van voedsel, maar ook voor de bereiding van cosmetica. Mocht dit nog niet voldoende zijn, dan kunnen wij nog noemen dat de resultaten van recent uitgevoerde, diepgaande onderzoeken aansluiten bij deze aloude kennis.

Er wordt tegenwoordig veel belang gehecht aan het gebruik van natuurlijke cosmeticaproducten. Ze worden door populaire schoonheidssalons toegepast in hun uitgebreide programma’s: massages en complete behandelingen voor lichaam, haar en nagels worden allemaal uitgevoerd met behulp van olijfolie.
De zuurgraad van olijfolie is vergelijkbaar met die van de huid en dit oude product is daarom ook ideaal om hem te verzachten en te versoepelen. De verzachtende en beschermende kwaliteiten maken olijfolie tot een goede bondgenoot van de huid in de strijd tegen de vrije radicalen, die de hoofdoorzaak van veroudering vormen.

Olijfolie is een uitstekend verzorgingsproduct voor na het douchen of baden; het revitaliseert de door het harde, kalkrijke water uitgedroogde huid en maakt hem zacht en glanzend. Tijdens het zonnebaden in de zomer mag het zeker niet ontbreken; het zorgt voor een mooie, bruine teint en is daarnaast een voortreffelijke after sun lotion. Recente onderzoeken hebben zelfs aangetoond dat het ultraviolette straling doorlaat, maar de huid dankzij zijn antioxiderende eigenschappen beschermt tegen de schadelijke effecten ervan.

Olivella producten, gemaakt van 100% olijfolie, hebben alle goede eigenschappen van olijfolie, maar zijn door de speciale formule gemakkelijker in gebruik. Eigenlijk zouden zepen en crèmes op basis van olijfolie een vast onderdeel moeten vormen van het dieet voor onze huid, zoals olijfolie een vast onderdeel vormt van het zo populaire Mediterrane dieet.

De oude wijsheid "olijfolie = een bron van schoonheid" voor lichaam en gezicht kan door middel van de Olivella-producten op een praktische manier worden toegepast.